Jak dbać o aparat ortodontyczny?

Skuteczna korekcja wad zgryzu przy pomocy aparatu ortodontycznego może trwać nawet kilka lat. W tym czasie niezwykle istotna staje się nie tylko odpowiednia higiena jamy ustnej, ale także higiena samego aparatu czy chociażby dieta. Koniecznie sprawdź, jak dbać o aparat ortodontyczny oraz o uzębienie w trakcie leczenia ortodontycznego, aby było ono nie tylko bezpieczne, ale komfortowe i bezpieczne!

Higiena aparatu ortodontycznego

Jak dbać o aparat ortodontyczny? Higiena zależy m.in. od typu aparatu. Wyróżniamy aparaty stałe oraz ruchome. Ruchome, np. przezrozczyste naładki na zęby należy dokładnie czyścić po wyjęciu ich z jamy ustnej (i wówczas oczywiście trzeba szczotkować zęby). Aparat możesz czyścić na przykład przy pomocy myjki sonicznej (takiej, jakiej używa się m.in. do czyszczenia protez zębowych). Nie zapominaj o tym, że higiena aparatu ortodontycznego ruchomego obejmuje również przechowywanie go we właściwym, przeznaczonym do tego celu miejscu, np. w specjalnym pudełku.

Higiena aparatu ortodontycznego stałego łączy się natomiast nierozerwalnie z odpowiednimi technikami i częstotliwością czyszczenia zębów. Ponieważ aparat jest przymocowany do uzębienia, odpowiednie preparaty i akcesoria odgrywają niezwykle istotną rolę – w końcu wszelkie zakamarki w aparacie, jak łuki, zamki czy pierścienie, stwarzają idealne warunki do rozwoju płytki bakteryjnej. Do skutków takiego stanu rzeczy należą m.in. rozwój próchnicy czy nieprzyjemny zapach z ust.

Jak dbać o zęby z aparatem?

Nosisz stały aparat ortodontyczny? Higiena jamy ustnej powinna w Twoim przypadku obejmować szereg zasad, które pozwolą Ci skutecznie eliminować płytkę bakteryjną i pozbywać się resztek jedzenia. Jak więc dbać o zęby z aparatem stałym? Wbrew pozorom, jest to proste. Poznaj najważniejsze wytyczne.

• Szczotkuj zęby po każdym posiłku, najlepiej używając do tego celu szczoteczki (lub końcówki) ortodontycznej, której włosie ułożone jest w kształt litery „V” lub „X”. Taki wyprofilowany kształt znacznie ułatwia czyszczenie trudno dostępnych miejsc przy aparacie. Szczoteczka ortodontyczna posiada bowiem krótsze pęczki włókien w środku i dłuższe na zewnątrz, dzięki czemu znakomicie dopasowuje się do kształtu aparatu.
• Unikaj zbyt mocnego szczotkowania – silne ruchy szczoteczką mogą nie tylko podrażniać dziąsła, ale też uszkodzić aparat.
• Wybieraj pasty do zębów przeznaczone dla osób noszących aparaty ortodontyczne. Te specjalistyczne wyroby posiadają optymalną konsystencję i pomagają złagodzić wszelkie dolegliwości związane z nadwrażliwością spowodowaną noszeniem aparatu. Ponadto większość past do aparatów zawiera składniki znacznie lepiej chroniące przed nadmiernym odkładaniem się płytki nazębnej.
• Regularnie nitkuj zęby – najlepiej nicią ortodontyczną. Nić jest niezastąpiona nie tylko przy usuwaniu resztek jedzenia z przestrzeni międzyzębowych, ale także spod drutów aparatu.

• Dodatkową pomocą przy czyszczeniu ciasnych, trudno dostępnych miejsc, jest szczoteczka jednopęczkowa oraz szczoteczki przeznaczone do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych.
• Stosuj irygator do jamy ustnej – wypłucze on resztki pokarmu oraz bakterie z trudno dostępnych miejsc.
• Stosuj płukanki do zębów – najlepiej te przeznaczone dla osób noszących aparat stały. Płukanie jamy ustnej pomaga pozbyć się resztek jedzenia, a płukanki dodatkowo posiadają składniki, które zapobiegają tworzeniu się płytki bakteryjnej oraz kamienia nazębnego. Unikaj drażniących płukanek zawierających alkohol.
• Używaj wosku ortodontycznego, który zabezpiecza ostre elementy aparatu i chroni jamę ustną przez skaleczeniami i podrażnieniami. Jest to szczególnie ważne, jeśli nosisz aparat od niedawna i towarzyszy temu pewien dyskomfort.

Dieta przy aparacie ortodontycznym

Co jeść przy aparacie ortodontycznym? Choć nie każdy zdaje sobie z tego sprawę, rodzaje pokarmów spożywanych podczas noszenia aparatu mają tu niebagatelne znaczenie.

W ciągu pierwszych dni od założenia aparatu możesz odczuwać szczególny dyskomfort (jest to zjawisko całkowicie normalne), dlatego wówczas zaleca się pokarmy niewymagające gryzienia, jak zupy-kremy, puree, jogurty. Z czasem poszerzaj dietę – najpierw o produkty bardzo miękkie, jak gotowane warzywa, później o kolejne, ale zawsze dbając o to, aby nie były do produkty szczególnie twarde. Pamiętaj za to o nabiale, który jest bogaty w wapń i wspiera remineralizację szkliwa.

Unikaj popcornu, orzechów w łupinach, twardych cukierków, ciastek i pieczywa, a także toffi oraz gum do żucia (generalnie pokarmów twardych, kleistych i lepkich). Każdy z tych produktów może w najgorszym wypadku spowodować odklejenie się zamka lub wygięcie drutu, a z pewnością znacznie utrudni czyszczenie aparatu. Lepiej zrezygnować także z soków owocowych, napojów gazowanych, ciemnych warzyw i owoców czy czerwonego wina (mogą przebarwiać ligaturę). Jeśli jesz twardsze owoce, pokrój je na cząstki. W przypadku, gdy lubisz wszystkie wyżej wymienione produkty i do tej pory często gościły one w Twoim menu, początkowo rezygnacja z nich może być kłopotliwa i przykra. Ale szybko przywykniesz do nowego jadłospisu. To niewielkie poświęcenie za perspektywę uzyskania pięknego, zdrowego uśmiechu!

Czego nie można robić, mając aparat ortodontyczny?

Jak dbać o aparat na zęby, aby nie doszło do jego przedwczesnego uszkodzenia i innych kłopotliwych sytuacji? Jakich zachowań unikać? Przestrzegaj kilku ważnych reguł, a noszenie aparatu nie będzie uciążliwe!

• Nie gryź twardych produktów – nie tylko twarde cukierki czy orzechy mogą okazać się niszczycielskie względem drutów aparatu. Zmagasz się z uciążliwym nawykiem przygryzania ołówków, obgryzania paznokci, czy też pomagania sobie zębami podczas otwierania butelki z napojem? Wszystkie te czynności należą do absolutnie zakazanych przy aparatach, dlatego pilnuj się! Dzięki temu nie tylko unikniesz zniszczenia aparatu, ale też oszczędzisz zęby i odzyskasz piękne, zdrowe paznokcie.
• Unikaj lepkich słodyczy, takich jak toffi, karmelki i żelki, które łatwo przyklejają się do zamków i utrudniają czyszczenie, a nawet mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia poszczególnych elementów aparatu;
• Nie pomijaj wizyt kontrolnych – każda wizyta u ortodonty to okazja do skorygowania aparatu i wczesnego wykrycia problemów. Koniecznie zatem przestrzegaj terminów. Jeśli z różnych względów nie możesz pojawić się na wizycie, zadzwoń i umów kolejny najbliższy termin.

Aparat ortodontyczny wymaga szczególnej higieny jamy ustnej, a także zmiany niektórych nawyków żywieniowych. Początkowo może być to trudne, jednak z czasem, zwłaszcza przy użyciu odpowiednich preparatów i akcesoriów, dojdziesz do wprawy. Wówczas noszenie aparatu będzie naturalnym elementem codzienności – takim, który już niebawem zapewni Ci idealny uśmiech i zdrowie zębów!

Nie zapomnij także o regularnych wizytach u ortodonty zgodnych z harmonogramem!