Ruszający się stały ząb. Czy można go uratować?

Ruszające się zęby u dzieci to normalne zjawisko. Zęby mleczne mają cienkie korzenie, które z czasem ulegają rozpuszczeniu. Tzw. „mleczaki” zaczynają się ruszać i wypadają, robiąc tym samym miejsce zębom stałym. Ząb stały natomiast powinien być mocno i stabilnie osadzony w dziąśle. Co więc robić, gdy jednak ząb stały zaczyna się widocznie i odczuwalnie ruszać? Czy można go uratować? Oto garść niezbędnych informacji!

Co zrobić, gdy rusza się stały ząb?

Czy stały ząb może się ruszać? Zacznijmy od tego, że ząb ma prawo wykazywać pewną minimalną ruchomość – a konkretnie podatność na ruch w wymiarze wargowo-językowym. Nazywamy to 0 stopniem ruchomości. Takich stopni jest jednak więcej. Określają one, jak bardzo niestabilny jest ząb:

• 1 stopień ruchomości – mówimy o nim wówczas, gdy ząb przemieszcza się w kierunku wargowo-językowym w granicach 1 mm;
• 2 stopień ruchomości − ząb przemieszcza się w kierunku wargowo-językowym od 1 do 2 mm;
• 3 stopień ruchomości – najpoważniejszy stopień – ruszający się ząb stały przemieszcza się nie tylko w kierunku wargowo-językowym, ale także w pionie.

Do dokładnego określenia stopnia rozchwiania zęba stosuje się priotest.

Domowe sposoby na ruszające się zęby – czy można samemu poradzić sobie z problemem?

Internet pełen jest dobrych rad i „sprawdzonych metod” – również na ruszające się zęby. Nie poszukuj wśród nich rozwiązania. Samodzielnie możesz jedynie pogłębić problem – zwłaszcza jeśli zaczniesz sprawdzać ruchomość zęba palcami czy językiem.

Leki na ruszające się zęby?

Na ruszający się ząb nie podziałają żadne leki czy zioła. Aby ratować ząb, należy jak najszybciej udać się do stomatologa. Lekarz przede wszystkim oceni, jakie są przyczyny problemu, jaki jest stopień ruchomości zęba i zaleci dalsze postępowanie.

Wizyta u stomatologa

To jedyna słuszna droga, by uratować ruszający się ząb. Pierwsze kroki należy skierować do stomatologa ogólnego (zachowawczego), który zdiagnozuje przyczynę problemu i wdroży leczenie lub ewentualnie skieruje do periodontologa, czyli specjalisty chorób przyzębia.

Przyczyny ruszającego się zęba

Wśród najczęstszych przyczyn rozchwiania się zęba wymienić trzeba choroby przyzębia. Należy do nich między innymi paradontoza. Także u osób cierpiących na zanik przyzębia i wyrostka zębodołowego korzeń ulega odsłonięciu, kość zanika, a w efekcie ząb zaczyna się ruszać.

Zanik korzenia zęba, czyli jego resorpcja, może nastąpić też w wyniku urazu mechanicznego – zarówno mającego przyczynę zewnętrzną, jak i obecną w samej jamie ustnej. „Sprawcą” może być na przykład sąsiedni ząb, którego korzeń wywiera ucisk na korzeń rozchwianego zęba. Sytuacja taka może wystąpić na przykład podczas wyrzynania się ósemek, których korzenie napierają na korzenie siódemek.

Do możliwych przyczyn należy również stosowanie zbyt dużych sił w leczeniu ortodontycznym albo obecność torbieli korzeniowych. Niestety leczenie resorpcji jest bardzo trudne. Do innych możliwych źródeł ruchomości zęba należą:

• stan zapalny wywołany kamieniem poddziąsłowym,
• niedobór białka, witaminy D czy wapnia,
• odkształcenie się wyrostka zębodołowego w wyniku bruksizmu (zgrzytania zębami),
• powikłania próchnicy – deformacja substancji twardych zęba.

Ruszającego się zęba nie należy bagatelizować, bo problem sam nie zniknie. Zwlekanie z wizytą w gabinecie stomatologicznym tylko pogorszy jego stan.

Czy można uratować ruszający się ząb?

Tak. Na szczęście w wielu przypadkach można uratować ruszający się ząb. Jeszcze raz jednak należy podkreślić – nie można czekać z wizytą u stomatologa. Czas odgrywa tutaj ogromną rolę! Stomatolog zdecyduje o konkretnych krokach po zdiagnozowaniu przyczyny ruszania się zęba. Leczenie – w zależności od przypadku – może obejmować:

• usunięcie kamienia poddziąsłowego i odpowiednią dalszą higienę pozwalającą uniknąć podobnego problemu;
• leczenie chorób przyzębia, głębokie czyszczenie, niekiedy antybiotykoterapia;
• stabilizację zębów szynami ortodontycznymi;
• korekcję bruksizmu (zastosowanie nocnej szyny i wdrożenie leczenia mającego na celu zmniejszenie napięcia mięśniowego);
• leczenie niedoborów witamin i minerałów;
• leczenie próchnicy;
• odbudowę zębów (np. przy pomocy koron u protetyka).

Jak widać, istnieje szereg metod, które dają nadzieję na uratowanie ruszających się zębów. Nawet one jednak nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, jeśli leczenie zostanie podjęte stanowczo za późno.

Jak uniknąć ruszających się stałych zębów?

Podstawą jest oczywiście profilaktyka chorób jamy ustnej – regularne wizyty kontrolne u stomatologa i dbałość o higienę jamy ustnej. Dodatkowe działania powiązane są z konkretną przyczyną problemu. Jeśli u podstaw ruchomości zębów leżą niedobory, należy zbadać poziom wapnia i witaminy D3. Przejście na dietę wegetariańską bez zapewnienia organizmowi odpowiedniej podaży białka również może niekorzystnie wpłynąć na stan uzębienia. Warto zatem upewnić się, że organizm otrzymuje wystarczająco dużo białka roślinnego zastępującego białko zwierzęce.

Rozchwianie zębów wywołane przez kamień wymaga kiretażu, skalingu oraz codziennego dokładnego usuwania płytki nazębnej. Kiretaż jest zabiegiem oczyszczającym kieszonki dziąsłowe, zwykle poprzedzonym usunięciem kamienia nazębnego.

Warto w tym miejscu wspomnieć ponadto o błonach zaporowych, które należą do najnowszych technik wspierających regenerację kości, w której osadzone są korzenie zębów. W tym wypadku kość oddzielona od okostnej za pomocą specjalnej błony zaczyna się rozrastać, otaczając i stabilizując rozchwiane zęby.

Ruszające się zęby stałe są powodem do niepokoju, ale dzisiejsza, zaawansowana stomatologia pozwala w bardzo wielu przypadkach na ich uratowanie. Nie należy zwlekać z konsultacją stomatologiczną i udać się na wizytę od razu po zaobserwowaniu pierwszych objawów lub w przypadku podejrzenia rozchwiania zęba. Lekarz stomatolog wdroży odpowiednie leczenie i poradzi, jakie zabiegi i działania profilaktyczne warto zastosować, aby uniknąć problemu w przyszłości.